Opakowania na warzywa i owoce a wilgoć – jak warunki przechowywania wpływają na wybór tektury?

Świeże produkty trafiają do chłodni, magazynów, sortowni i samochodów dostawczych, gdzie panują różne temperatury oraz poziomy wilgotności. Karton, który zachowuje sztywność w suchym pomieszczeniu, może szybciej odkształcić się po kilku godzinach w chłodni. Ryzyko rośnie, gdy opakowania stoją na palecie, a dolne warstwy przenoszą ciężar całego stosu.

Dlatego opakowania na warzywa i owoce dobieramy nie tylko do wymiarów i masy produktu. Sprawdzamy też temperaturę, wilgotność powietrza, czas składowania, sposób transportu oraz wysokość piętrowania. Dopiero zestawienie tych danych pozwala określić odpowiednią konstrukcję i rodzaj tektury falistej.

Dlaczego wilgotne powietrze osłabia tekturę falistą?

Tektura falista powstaje z papierowych warstw płaskich i pofalowanych. Włókna papieru pochłaniają parę wodną z otoczenia. Wraz ze wzrostem wilgotności materiał traci część sztywności i słabiej znosi ściskanie.

Zmiana nie zawsze pojawia się od razu. Pudełko może wyglądać prawidłowo po wstawieniu do chłodni, lecz po dłuższym składowaniu jego ścianki zaczną się uginać. Największe obciążenie przyjmują kartony ustawione na dole palety. Jeżeli konstrukcja nie odpowiada warunkom magazynowym, mogą pojawić się wybrzuszenia ścian, zapadanie narożników i utrata stabilności całego stosu.

Sama liczba warstw nie rozwiązuje każdego problemu. Na zachowanie opakowania wpływają również rodzaj papieru, gramatura, układ fal, jakość połączeń oraz kształt pudła.

Wilgotność produktu i wilgotność magazynu to dwa różne zagrożenia

Warzywa i owoce zawierają dużo wody, a wiele z nich nadal oddycha po zbiorze. Jednocześnie część produktów wymaga przechowywania przy wysokiej wilgotności względnej, która ogranicza ich wysychanie. Takie warunki służą żywności, ale stanowią większe obciążenie dla opakowania papierowego.

Szczególnie niekorzystna jest swobodna woda na powierzchni produktu lub kartonu. Może pochodzić z mycia, niedokładnego osuszenia, skraplania pary wodnej albo gwałtownej zmiany temperatury. Kondensacja często pojawia się podczas przenoszenia zimnego towaru do cieplejszego pomieszczenia. Krople wody szybciej wnikają w tekturę niż para obecna w powietrzu.

Przed wyborem opakowania trzeba więc ustalić, czy produkt trafia do pudełka suchy, czy przechodzi mycie i schładzanie, a także czy w łańcuchu dostaw występują duże różnice temperatur.

Tektura 3-warstwowa czy 5-warstwowa?

Tektura 3-warstwowa ma dwie warstwy płaskie i jedną warstwę pofalowaną. Może sprawdzić się przy lżejszych produktach, krótszym przechowywaniu i mniejszej wysokości stosu. Nie należy jednak wybierać jej wyłącznie na podstawie masy pojedynczego kartonu. Kilka lub kilkanaście warstw opakowań na palecie tworzy znacznie większe obciążenie.

Tektura 5-warstwowa składa się z trzech warstw płaskich oraz dwóch fal. Często stosuje się ją przy cięższych ładunkach, dłuższych trasach i składowaniu w wymagających warunkach. Sztywniejszy materiał może lepiej znosić nacisk, ale także w tym przypadku trzeba dopasować parametry do konkretnego zastosowania.

Przy wyborze analizujemy odporność tektury na zgniatanie krawędziowe, ściskanie gotowego pudła oraz chłonięcie wody. Test Cobb pozwala określić, ile wody powierzchnia tektury wchłania w ustalonym czasie. Wynik pomaga porównać materiały, lecz nie zastępuje oceny całego opakowania w warunkach zbliżonych do magazynowania i transportu.

Otwory wentylacyjne muszą współpracować z konstrukcją pudła

Opakowania na warzywa i owoce często mają otwory, które umożliwiają przepływ powietrza i odprowadzanie ciepła. Wentylacja wspiera chłodzenie produktu oraz ogranicza lokalne gromadzenie wilgoci. Liczba, wielkość i rozmieszczenie otworów wymagają jednak przemyślanego projektu.

Każde wycięcie zmniejsza powierzchnię ściany kartonu. Zbyt duże otwory lub ich niewłaściwe położenie mogą osłabić narożniki i miejsca, które przenoszą nacisk podczas piętrowania. Otwory w kolejnych kartonach powinny też pokrywać się po ustawieniu pudeł na palecie. W przeciwnym razie powietrze nie przepłynie swobodnie przez cały ładunek.

Konstrukcja powinna łączyć wentylację z odpowiednią sztywnością. Dotyczy to zwłaszcza skrzynek na pomidory, paprykę, jabłka i inne produkty składowane w kilku warstwach.

Sposób piętrowania wpływa na trwałość kartonów

Wilgoć nie działa w oderwaniu od obciążenia. Największe ryzyko odkształceń pojawia się wtedy, gdy zawilgocone kartony przez długi czas przenoszą nacisk opakowań ustawionych wyżej.

Kartony powinny opierać się na sobie narożnikami i krawędziami. Przesunięcie kolejnych warstw może przenieść ciężar na środkowe części ścian, które gorzej znoszą nacisk. Opakowania nie powinny także wystawać poza paletę. Niewłaściwe ułożenie, zbyt duża wysokość stosu oraz luźne zabezpieczenie ładunku mogą osłabić nawet dobrze dobraną tekturę.

Przed przygotowaniem projektu ustalamy wymiary palety, schemat układania pudeł, liczbę warstw i przewidywany czas składowania. Dzięki temu możemy dopasować format kartonu do całego procesu logistycznego.

Jakie informacje przekazać producentowi opakowań?

Dokładne dane ograniczają ryzyko wyboru zbyt lekkiego lub niepotrzebnie rozbudowanego kartonu. Przy zamówieniu należy określić:

rodzaj, masę i wymiary produktu,
sposób układania warzyw lub owoców,
temperaturę i wilgotność w magazynie,
czas przechowywania,
sposób schładzania produktu,
długość i warunki transportu,
wysokość piętrowania na palecie,
potrzebę zastosowania otworów wentylacyjnych,
ręczny lub maszynowy sposób składania opakowań.

Na tej podstawie można wybrać tekturę 3- albo 5-warstwową, rodzaj fali, konstrukcję z katalogu FEFCO lub opakowanie przygotowane według indywidualnego projektu.

Opakowanie trzeba dobrać do całego łańcucha dostaw

Wilgotność w chłodni, kondensacja, masa produktu i sposób piętrowania wspólnie wpływają na zachowanie kartonu. Dlatego uniwersalne opakowania na warzywa i owoce nie sprawdzą się przy każdym produkcie i w każdych warunkach. Innego rozwiązania wymagają lekkie owoce przewożone na krótkiej trasie, a innego cięższy towar, który przez kilka dni pozostaje w chłodni.

W firmie Karton Szałowscy produkujemy opakowania na warzywa i owoce z tektury falistej 3- i 5-warstwowej. Oferujemy między innymi pudła teleskopowe, kartony składane ręcznie i opakowania przeznaczone do składania maszynowego. Przygotowujemy również konstrukcje na wymiar, dopasowane do produktu, palety i warunków przechowywania. Zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą i kontaktu przed zamówieniem opakowań do zbiorów, magazynowania lub transportu.